Tam 106 yıl önce, ülkenin her bir yanından seçilen toplamda 436 milletvekili Ankara’da, yeni kurulan Büyük Millet Meclisi’nin açılışında bir araya gelmişti.
Ülke işgal altındaydı ve Milli Mücadele’nin yeni dönemi, bu Meclis’te bir araya gelen vekiller tarafından şekillendirilecekti.
Dualar edildi, kurbanlar kesildi ve Meclis çalışmalarına başladı.
Bu Meclis’te Adapazarı’ndan da bir isim yer alıyordu: Hafız Abdullah Tezemir.
1871’de Adapazarı’nda doğan Tezemir, Fatih Medresesi’nde eğitim almış bir müderrisken memleketine dönüp ticarete atılmıştı.
1919’da Adapazarı’nda Emniyet Bankası’nın müdürlüğünü yaparken Milli Mücadele saflarına katıldı. İstanbul’un işgali sonrası Ankara’da kurulacak meclis için yapılan seçimlerde seçilerek Birinci Meclis’e girdi.
1920’li yıllar Adapazarı.
O zamanlar Adapazarı ayrı bir il değil, İzmit’in bir kazasıydı. Bu sebeple İzmit bölgesinden seçilen 6 isimden biri olmuştu.
Türkçe dışında Arapça, Farsça ve Rusya biliyordu.
Hafız Abdullah Tezemir, I. Meclis’in en aktif isimlerinden biriydi. Şeriye, Evkaf, Maliye ve İktisat komisyonlarında görev aldı, açık ve gizli oturumlarda onlarca kez konuşma yaptı. Eğitimden ekonomiye, yerel yönetimlerden liyakat sistemine kadar birçok konuda görüş bildirdi.
Ülkeyi ilgilendiren kararların mutlaka Mecliste alınması gerektiğini ve Meclisin bağımsızlığını konuşmalarında sıklıkla belirtti.
Özellikle dikkat çeken çıkışlarından biri, seçimlerde gizli oy sistemini savunmasıydı. Halkın baskıdan uzak şekilde oy kullanabilmesi gerektiğini, bunu Rusya’da gözlemlediğini söyleyerek dile getirdi. O dönemin şartları düşünüldüğünde bu, oldukça ileri bir bakış açısıydı.
Bazı vekiller, örneği Ruslardan vermesine tepki gösterince Hafız Abdullah, ilim ve irfan neyi öngörüyorsa nerede olursa olsun oradan alınması gerektiğini, Rusların bu usulün Türklerden çıktığını söylediklerini de aktardı. Buna rağmen önerisi kabul görmedi.
Ayrıca yöneticilerin liyakat esasına göre atanması gerektiğini savunarak, devletin güçlü olmasının ancak ehil kadrolarla mümkün olacağını vurguladı.
1923 yılı yaz aylarında yapılan II. TBMM seçimlerinde aday gösterilmedi ve böylece parlamenter yaşamı da sona erdi. Ardından Adapazarı’na dönerek ticaretle uğraştı. Uzunçarşı’da “Hafız Abdullah ve Mahdumları” adıyla tuhafiyeci dükkanı açtı.
Hafız Abdullah Tezemir’in bir dönem müdürlüğünü yaptığı, 100.000 lira sermayeli Adapazarı Emniyet Bankası Türk Komandit Şirketi baskısı.
Ticaret hayatı pek iyi gitmemiş olmalı ki 1940 yılı başında Halk Fırkasından yardım talep etti fakat bu süreç oldukça uzadı ve yardım alamadan 17 Kasım 1940 tarihinde hayata gözlerini yumdu.
