Sakarya’da geçtiğimiz Temmuz ayında test sürüşleri başlayan ve şu anda Adapazarı–Camili hattında hizmet veren metrobüs projesi, şehirde geniş bir tartışma yarattı.
Bir kesim, bu yatırımın “gereksiz” olduğunu savunarak projeye tepki gösterirken; bir diğer kesim ise metrobüsü deneyimledikten sonra “aslında fena olmamış” diyerek olumlu görüş bildirmeye başladı.
Ben ise Sakarya Büyükşehir Belediyesi’nin kendi imkânlarıyla hayata geçirdiği bu projeye “yetmez ama evet” diyerek destek veriyorum. Neden projeye ‘evet’ ama ‘yetmez’ dediğimi birkaç maddede özetlemeye çalıştım:
NEDEN “EVET”?
- Şehir içi nitelikli toplu taşıma konusunda son 30 yılda Adaray dışında yapılmış tek proje olduğu için…
- On yıllardır ilk kez bu ölçekte bir toplu taşıma projesine imza atılırken, başarısızlık yaşanmasının gelecek projelere engel olabileceğinden endişe ettiğim için…
- Yenikent bölgesinde yaşayanların merkeze, öğrencilerin okullarına, hastaların yeni yapılan ve yapımı süren hastanelere daha kolay ulaşabilmesi için…
- Konforsuz ve çağın gerisinde kalmış minibüs–dolmuş düzenine mahkûm olmamak için…
- Kısa mesafeler için yüzlerce lira taksi ücreti ödemek zorunda kalmamak için…
- Toplumun tüm kesimlerine hizmet eden toplu taşıma yatırımlarının, yalnızca otomobil sahiplerine yarar sağlayan yatırımlardan daha değerli olduğuna inandığım için…
- Kısa vadede trafik sıkışıklığı yarattığı düşünülse de uzun vadede trafiği rahatlatacağını bildiğim için… (Zira Sakarya’daki trafik sorununun temel nedeni yıllardır nitelikli toplu taşıma ağının kurulamamış olmasıdır.)
- Yenikent bölgesine ulaşımda büyük bir zaman tasarrufu sağlayacağı için… (Adapazarı-Camili arası metrobüs seferleri yaklaşık 25 dakikada tamamlanıyor. Metrobüsün trafiğe girmemesi, ışıklara takılmaması zamandan tasarrufa neden oluyor)
NEDEN “YETMEZ”?
- Seferlerin sabah 07.00’de başlayıp akşam 21.00’de bitmesi nedeniyle… (Seferler azaltılarak da olsa 24 saate yayılmalı.)
- Pazar günleri seferlerin daha geç başlayıp daha erken bitmesi nedeniyle…
- Sefer aralıklarının 15–20 dakika gibi uzun olması nedeniyle… (Yoğun saatlerde mutlaka sıklaştırılmalı.)
- “Bisiklet Şehri Sakarya” vizyonuna rağmen metrobüslerde bisiklet aparatı bulunmaması nedeniyle… (Üstelik bu araçlar Sakarya’daki OTOKAR fabrikasında özel üretilmişken ve metrobüs hattı Ayçiçeği Bisiklet Vadisi’nden geçerken.)
- Asıl ihtiyacın raylı ya da hafif raylı sistem olması nedeniyle… (SBB yetkilileri bu hattın gelecekte raylı sisteme dönüşeceğini vurguluyor.)
- Metrobüs duraklarından yerleşim bölgelerine ulaşımın minibüs ve dolmuşlarla sağlanacağının açıklanması nedeniyle… (Bu hatlarda mutlaka belediye otobüsleri sık sık ring yapmalı, vatandaş yeniden minibüs–dolmuşa mecbur bırakılmamalı.)
- Metrobüs duraklarına entegre paylaşımlı bisiklet ve scooter noktaları kurulmaması nedeniyle… (Bunlar sayesinde vatandaşlar indikleri duraktan ev-işlerine kolaylıkla ulaşabilir)
- Avrupa’daki örnekleri gibi “Park Et–Devam Et” sisteminin uygulanmaması nedeniyle… (Özellikle şehir içi trafiğin yoğunlaştığı noktalarda bu sistem pratik bir çözüm olabilir.)
- Adaray ve Ada Ekspresi seferleriyle entegrasyon sağlanmaması nedeniyle… (Örneğin Camili’de yaşayan bir yolcu, sabah 06.25’te Adapazarı’ndan kalkan Ada Ekspresi’ne metrobüsle yetişemiyor, çünkü ilk metrobüs seferi 07.00’de başlıyor.)
Metrobüs Sakarya için henüz yeni bir uygulama. Dolayısıyla bazı eksiklikler ve aksaklıkların olması doğal. Ancak bunların zamanla giderileceğini, sistemin daha verimli ve kullanışlı hâle geleceğini düşünüyorum. Uzun vadede bu yatırımın şehre fayda sağlayacağına, özellikle de toplu taşıma kültürünü güçlendireceğine inanıyorum.
Burada en kritik nokta, seferlerin günün her saatine yayılması ve özellikle yoğun zamanlarda aralıkların mutlaka sıklaştırılmasıdır. Eğer bu yapılırsa metrobüs gerçekten şehir içi ulaşımda önemli bir alternatif hâline gelebilir.
Elbette Sakarya’da ulaşım alışkanlıklarını değiştirmek kolay olmayacak. Yıllardır minibüs ve dolmuş düzenine mahkûm olmuş, bu sebeple de bireysel otomobil sahipliği çok artmış bir şehirde böylesi büyük bir dönüşüm sancılı ilerleyecektir. Ancak bu sadece bir ihtiyaç değil, aynı zamanda bir zorunluluk. Gelişmiş şehirlerde trafik sorunlarının çözümü toplu taşımadan geçtiği gibi, Sakarya da bu yolda adım atmak zorunda.
Bugün projeye mesafeli yaklaşanların da zamanla kullana kullana alışacağını, hatta seveceğini düşünüyorum. Çünkü nitelikli toplu taşıma, insanların günlük hayatında kolaylık sağladıkça kendiliğinden kabul görür.
